Felietony, opracowania - opracowania

---

	Piątkowe, historyczne popołudnie w Proszowicach... odc. 4 Proszowice, 5-04-2023; red. Sesja historyczna poświęcona niektórym ważnym wydarzeniom w naszym regionie. Historycy i pasjonaci historii zaprezentowali licznie zebranej publiczności wiele ciekawych informacji. Czekając na pozostałem materiały z konferencji, polecam do obejrzenia relacji filmowej z tego wydarzenia. Autorem materiału jest TV Proszowice / Stanisław Bernacki...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Piątkowe, historyczne popołudnie w Proszowicach... odc. 3 Proszowice, 22-03-2023; Marcin Florek Miechów i Proszowice to dwa powiatowe miasteczka położone na północ od Krakowa. Zarówno Proszowice jak i Miechów swoimi korzeniami sięgają czasów średniowiecza, lokowane w XIII i XIV wieku, położone na żyznych ziemiach oraz w pobliżu szlaków handlowych stanowiły swoiste centra życia gospodarczego i kulturalnego otaczających ich ziem. Dzieje Ziemi Miechowskiej i Ziemi Proszowskiej w swej długiej historii wielokrotnie się splatały i przenikały oraz oddziaływały wzajemnie na siebie...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Piątkowe, historyczne popołudnie w Proszowicach... odc. 2/2 Proszowice, 15-03-2023; Sylwia Dziuba Na ziemi miechowskiej niezwykłą odwagą i patriotyzmem odznaczyła się Tekla Zalewska (urodzona w Jędrzejowie, po śmierci znacznie starszego od siebie męża Piotra zamieszkała w stolicy). Zmuszona do opuszczenia Warszawy z powodu ożywionej działalności konspiracyjnej, zatrzymała się u siostry w Miechowie. Tekla nie porzuciła propolskiej działalności także na prowincji: uczyła chłopów słów "Mazurka Dąbrowskiego",...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Piątkowe, historyczne popołudnie w Proszowicach... odc. 2/1 Proszowice, 8-03-2023; Sylwia Dziuba Podczas przygotowań do powstania i trwania samych walk narodowowyzwoleńczych - kobiety, po raz pierwszy w historii na tak wielką skalę zaangażowały się w działania niepodległościowe. Włączyły się w każdy niemal rodzaj walki ze znienawidzonym zaborcą. Działały na trzech płaszczyznach: rozbudowy świadomości narodowej, rozwoju organizacji niosących pomoc dla ofiar prześladowań carskich oraz uczestniczyły aktywnie w budowie zrębów tajnego państwa polskiego...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Piątkowe, historyczne popołudnie w Proszowicach... odc. 1 Proszowice, 6-03-2023; Marcin Szwaja Chciałbym zacząć od stron, na zachód od Proszowic. Tym rejonem są Słomniki, które w czasie powstania styczniowego, znajdowały się we wspólnym dla tych miasteczek-powiecie miechowskim. Spotkać taką wiekową pamiątkę z epoki, jakim jest oryginalny drewniany krzyż, który liczy sobie półtora wieku, to bezcenny przedmiot. A takie relikty świadectw pamięci- są dwa. Tutaj zaczyna się sentymentalna podróż, szlakiem pamięci i hołdu dla tych, co walczyli dla Ojczyzny...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Głosiciele urzędowi w latach PRL'u na Ziemi Proszowskiej... Proszowice, 15-12-2022; Marcin Szwaja Komunikacja międzyludzka jaką jest rozmowa, ma odległą metrykę, sięgającą prehistorii ludzkości. W tym dialogu, najważniejszy był i nadal jest, głos słyszalny przez odbiorcę. Dlatego mówca musi wyraźnie, głośno i ze zrozumieniem przekazać dany temat. A jak zasygnalizować i ogłosić ważny komunikat w centrum miasteczka gdy jeszcze nie było internetu?...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kalwini, luteranie i inni innowiercy z Iwanowic i proszowskiej... cz. III Proszowice, 26-09-2022; Zbigniew Grzyb Jak wiadomo Andrzej Tęczyński herbu Topór (ur. ok. 1480, zm. 25 grudnia 1561) to wojewoda lubelski, kasztelan krakowski, starosta śniatyński i rohatyński, chorąży krakowski, miecznik wielki koronny, hrabia (wówczas pisane "grabia") Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Jego ojcem był Gabriel Tęczyński z Morawicy (ur. ok. 1430, zginął 27 października 1497 w bitwie pod Koźminem w wyprawie króla Jana Olbrachta)...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kalwini, luteranie i inni innowiercy z Iwanowic i proszowskiej... cz. II Proszowice, 19-09-2022; Zbigniew Grzyb Ważnym etapem w procesie organizacji innowierczego kościoła w Małopolsce, był zjazd szlachty różnowierczej w Słomnikach 25 listopada 1554 roku. Stwarzał on podwaliny organizacji kościelnej w Małopolsce. Również w Iwanowicach od 1551 roku kościół został ogołocony z wyposażenia i zamieniony na zbór kalwiński. Nabożeństwa protestancie dla mieszczan krakowskich odbywały się w nim jeszcze na początku XVII w. Także 1557 r. w Iwanowicach odbył się synod protestantów...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kalwini, luteranie i inni innowiercy z Iwanowic i proszowskiej... cz. I Proszowice, 26-08-2022; Zbigniew Grzyb Zwykle wyobrażamy sobie, że wielka historia działa się lub dzieje gdzieś daleko, daleko od nas. Że my, czy ludzie z naszej okolicy, nie mają na nią wpływu. Zwykle okazuje się jednak, że ta wielka historia może dziać się też wokół nas i że my również możemy być jej aktywnymi uczestnikami. My, lub nasi ojce, dziadowie czy pra, pra, pradziadowie... Warto w ty miejscu zatrzymać się choć chwilę na przełomie XVI/XVII i całym wieku XVII. Wydarzenia jakie się wówczas rozegrały w Europie i...
	Felietony, opracowania - opracowania

	"Jagódka" z Czulic Proszowice, 14-04-2022; Marcin Szwaja Przenieśmy się do Czulic tuż po roku 1920. Wtedy to, ówczesny właściciel osady Franciszek van Wollen zakłada Rejonową Spółdzielnię Mleczarską. Dzięki obrotnemu prezesowi i zaangażowaniu kilkudziesięciu pracowników i mieszkańców budynek szybko wybudowano. Na wstępie przyjęto sobie wielkie ambicje i poziom, na których wszystkim zależało. I to patrząc ze stanowiska biurowego, pracownika, dostawcy do transportowca...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Rok 1863 w proszowskiem Proszowice, 13-08-2021; Wojciech Nowiński W okresie od 22 stycznia 1863 do jesieni 1864 roku, na terenach zaboru rosyjskiego, czyli Królestwa Polskiego, toczyły się walki zbrojne, które do polskiej historii przeszły pod nazwą Powstania Styczniowego. Proszowice nie znalazły się wprawdzie w bezpośrednim obszarze działań oddziałów powstańczych, jednak wokół nich działo się naprawdę wiele. Czy w związku z tym miasto i jego mieszkańcy mogli mieć jakiś znaczący udział w walkach toczonych podczas tej insurekcji?...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Założenie OSP w Szarbi 1929 rok Szarbia, 22-03-2021; Adrian Bryła Tomczyk Piotr wójt gminy Wierzbno, był nieraz w terenie świadkiem, jak broniła zagrożonych obiektów przez pożar, ochotnicza straż ogniowa z Wierzbna, pierwsza w gminie, strażacy ochotnicy ze wsi Wierzbno, natomiast konie do pożaru były dziedzica, sikawka ręczna i beczkowóz, znajdowały się w szopie dworskiej...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Proszowice w okresie Konstytucji 3. Maja 1791 roku Proszowice, 9-02-2021; Henryk Pomykalski Konstytucja 3 - Maja 1791 roku ogłoszona została w szczególnie trudnych warunkach wewnętrznych i zewnętrznych, w jakich znalazła się Polska. Anachroniczny ustrój i stan naszej gospodarki wymagały natychmiastowych, gruntownych reform. I rozbiór Polski w 1772 roku, był kubłem zimnej wody na stan umysłów znacznej części społeczeństwa. Podjęto reformy...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Wiekowa orkiestra, a coraz młodsza... Niegardów, 16-09-2020; Marcin Szwaja Ich instrumenty dęte, blaszane i drewniane zawierają cząstkę historycznej melodii, pozyskanej od magicznego szmeru płynącej rzeki Szreniawy. Większość członków tej orkiestry to wielopokoleniowa rodzina. Pieczołowicie pielęgnują muzyczne tradycje i z dumą przekazują swym następcom. Dzisiaj są godnymi ambasadorami swych pradziadków - pierwszych założycieli orkiestry dętej "Przyszłość"...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Reformacja na Ziemi Proszowskiej Proszowice, 15-06-2020; Henryk Pomykalski Odrodzenie nazywamy złotym wiekiem naszej kultury. W podręcznikowym ujęciu, najczęściej osiągnięcia tej epoki sprowadzamy do wielkich nazwisk, Jana Kochanowskiego, Mikołaja Kopernika, czy Wawelu z Katedrą. Pomyślnemu rozwojowi gospodarczemu towarzyszyło znaczenie polityczne na arenie międzynarodowej, siła militarna oraz ogromny obszar państwa, będący tyglem różnych narodowości i kultur. Istniały pełne możliwości wojny religijnej, takiej jakie miały miejsce na Zachodzie Europy...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Rys historyczny powiatu proszowskiego Proszowice, 1-06-2020; Henryk Pomykalski Ziemia Proszowska, część Małopolski, na jej tle, wyróżnia się w zakresie warunków przyrodniczych i tradycji kulturalnych. Płaskowyż Proszowski, rzeka Szreniawa, lewy dopływ Wisły, wraz ze swoim dorzeczem tworzy swoistą fizjografię terenu wyznaczonego urodzajnym czarnoziemem. Motyw Szreniawy stanowi dumnie o herbach najbardziej znaczących rodach Rzeczpospolitej...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Ziemia Proszowska Proszowice, 12-05-2020; Henryk Pomykalski Okres neolitu w dziejach człowieka jest tym, kiedy min. zaczął uprawiać ziemię i hodować zwierzęta. Prowadząc prymitywną gospodarkę rolną silnie odczuwał różnice w plonach w zależności od tego, na jakiej gospodaruje ziemi. Stąd te najurodzajniejsze, w tym czarnoziemy były gęsto zaludnione. W Polsce mamy około 1% czarnoziemów z czego znacząca część zalega nasz region. One zadecydowały, że możemy mówić o jednolitym kulturowo regionie, od zarania dziejów państwa polskiego, a nawet wcześniej...
	Felietony, opracowania - opracowania

	"Reprezentacyjna" orkiestra powiatu proszowickiego Proszowice, 23-04-2020; Marcin Szwaja Orkiestra Dęta "Sygnał" z Zielenic. Zasługuje na miano reprezentacyjnej powiatu proszowickiego. Została założona w 1949 roku przy parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Zielenicach. Fakt ten dokonał się przy udziale ówczesnego proboszcza ks. kanonika Jana Książka. Także parafialna społeczność brała czynny udział w jej początkach...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kolejny, ukryty pamiętnik z TYCH okolic Proszowice, 14-12-2019; Marcin Szwaja Wśród ziemiaństwa, szczególnie w XIX wieku było popularne pisanie pamiętników. Trzy lata temu (9 stycznia 2016 roku) został odkryty pamiętnik Marianny z Trzebińskich- Sołtykowej (2.02.1793-14.06.1814). Autorki sławnego "Autoportretu" - napisanego w Czuszowie i 2 tomów pamiętników z lat 1809-1813. Co do tego dzieła, mam nadzieję że po deklaracji pewnego pana, wkrótce pojawi się efekt jego pracy w formie książkowej...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Orkiestra w Prandocinie ma już 153 lata Proszowice, 21-06-2019; Marcin Szwaja Ponad półtora wieku (153 lata) istnienia to imponująca rocznica, orkiestra z Prandocina może być przykładem dla ościennych zespołów. Poprzez swoje działania oraz pielęgnowanie tradycji muzycznych w zwykłej podkrakowskiej wsi. Trwa i umacnia więzi lokalnej społeczności. Nie ważne, czy jest to występ w gminie Słomniki, dalej gdzieś w Polsce lub bliżej, koło Proszowic...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Czy jeszcze ktoś go pamięta? - koń domowy Proszowice, 28-08-2018; Marcin Szwaja Kiedyś, rozpoznawalnym symbolem wsi polskiej był koń. Zawsze widoczny na lokalnych drogach zaprzęgnięty w wozie. Lub pracujący na wyżynnych i nizinnych terenach geograficznych naszego kraju. Dziś coraz rzadziej spotyka się to zwierzę, które było na co dzień wykorzystywane w pracach polowych. Już prawie całkowicie zostało zastąpione przez konie mechaniczne - ciągniki. Pełni teraz funkcje rekreacyjną w gospodarstwach agroturystycznych lub rehabilitacyjną w hipoterapii...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Czy jeszcze ktoś go pamięta? - wóz gospodarski Proszowice, 15-03-2018; Marcin Szwaja Technologia na wsiach, mocno się przeobraziła w ciągu ostatnich dekad. Szczególnie gdy rolnicy skorzystali z pomocy Unii Europejskiej. Masowo wyposażano się w nowoczesne, ciągniki, maszyny i przyczepy do transportu płodów rolnych. To był rychły kres przydatności wozu konnego. Najczęściej, został odstawiany gdzieś na bok, tak na wszelki wypadek: może się jeszcze przyda...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kosynierzy Ziemi Proszowskiej? - mogli być... cz. II Proszowice, 11-02-2016; Henryk Pomykalski Skalbmierz. Nazwa wywodzi się od staropolskiego imienia Skarbimir, czyli bogactwo i pokój. Skarbmir, herbu Awdaniec, założyciel osady, był palatynem Bolesława Krzywoustego. Po jego oślepieniu (Skarbmira) i wygnaniu, miejscowość stała się własnością biskupów krakowskich. W 1241 roku Tatarzy nie zdobyli inkastelizowanego (warownego - przystosowanego do obrony) kościoła, podobnie jak w Żębocinie...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Kosynierzy Ziemi Proszowskiej? - mogli być... cz. I Proszowice, 29-01-2016; Henryk Pomykalski Mamy słabą pamięć o swoich przodkach. Często nasza wiedza kończy się na znajomości imion i nazwisk babć i dziadków. Niewielu z nas zna dane dotyczące pradziadków, a szczególnie prababć. Nie dbamy o ich pamięć. Nie wiemy nic o ich udziale w okresie I i II wojny światowej, walce z bolszewikami w 1920 roku i w ruchu oporu podczas okupacji niemieckiej. Sporadycznie na naszych cmentarzach zamieszczamy informacje na grobach naszych zmarłych, typu, był żołnierzem Legionów czy partyzantem AK - BCH...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Migracje - zbiegostwo chłopów naszych wiosek (XVI i XVII w.) 21-01-2016; Marcin Szwaja Okres Baroku w Polsce, był kierunkiem we wszystkich dziedzinach sztuki. Był też związany z kulturą dworską, gdzie często zdarzały się wątki, przygodowe, awanturnicze, zawadiackie, pełne odwagi, uporu i stanowczości. Taką postawę niekiedy prezentowali zwyczajni chłopi, którzy to z całymi rodzinami przesiedlali się na inne tereny w poszukiwaniu lepszych warunków życia. To najbardziej dynamiczny okres w rozwoju gospodarki folwarczno - pańszczyźnianej. Folwark i pańszczyzna stały się wtedy dominującą formą organizacji gospodarczej majątków ziemskich. Często właściciele - szlachta byli prawodawcą i sędzią swych poddanych...
	Felietony, opracowania - opracowania

	LO w Proszowicach ma 70 lat Proszowice, 8-10-2015; Agnieszka Głowicka-Polkowska Trwała jeszcze wojna, gdy nauczyciel śląskich szkół - Franciszek Kruczała, związany z tajnym nauczaniem w Koniuszy, założył w Proszowicach Prywatne Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące. W ciągu siedmiu dekad proszowickie liceum kilka razy zmieniało siedzibę i podlegało reformom oświatowym. Mury tej szkoły opuściło blisko 5 tys. absolwentów, którzy odnieśli znaczące sukcesy w wielu dziedzinach nauki, kultury i sztuki, polityki czy kościoła...
	Felietony, opracowania - opracowania

	Wyznawcy religii mojżeszowej w Skalbmierzu Skalbmierz, 16-09-2015; Leszek Śmiech Ludność żydowska przez wieki miała zakaz osiedlania się w Skalbmierzu. W pierwszej połowie XIX wieku Żydzi stanowili minimalny odsetek mieszkańców skalbmierskiej parafii. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku nastąpił zwiększony napływ tejże ludności. W 1862 r mieszkało w Skalbmierzu 7 Żydów a w parafii 116. W roku 1909 było już 303 Żydów...
	Felietony, opracowania - opracowania

	65 lat działania ochronki - przedszkola Sióstr Służebniczek w Skalbmierzu Skalbmierz, 11-12-2014; red. Inicjatorem zaproszenia Sióstr Służebniczek do Skalbmierza był ówczesny proboszcz ks. Antoni Gębka. Działo się to w tuż po wojnie w 1948 roku. Początkowo siostry zamieszkały na wikarówce. Wkrótce pojawiły się dzieci, które siostry otoczyły opieką wychowawczą, religijną. Ochronka działała...
	Felietony, opracowania - opracowania