Felietony, opracowania - wydarzenia

---

	Kasa Stefczyka w Szarbii Szarbia, 18-09-2025; Adrian Bryła Po zakończeniu I wojny światowej mieszkańcy Szarbii szybko podjęli inicjatywę tworzenia własnych instytucji samopomocowych. Już w 1924 roku - a więc cztery lata wcześniej niż w pobliskich Proszowicach - powołano do życia spółdzielnię oszczędnościowo-pożyczkową, czyli lokalną Kasę Stefczyka. Źródło historyczne...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Z "Maćkiem" głodu nie zaznasz... Proszowice, 27-03-2025; Marcin Szwaja Sklep spożywczy spełnia ważną funkcję w życiu jednostki ludzkiej na danym terenie. Czy to na wsi lub w mieście na dostępny asortyment od dawna jest wpisany w nasze codzienne życie. Tu są produkty ogólnodostępne w zasięgu ręki, czuć tutaj domowy klimat. Miejsce gdzie można na spokojnie porozmawiać z ekspedientką, bo czas wolniej płynie, jak w inny świecie w porównaniu do wielkopowierzchniowych supermarketów...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Ilu polskich żołnierzy Armii Kraków spoczywa na cmentarzu... Proszowice, 5-09-2024; Wojciech Nowiński Mija 85 lat od nocy z 6 na 7 września 1939 roku, kiedy to okolice Proszowic stały się areną walk pododdziałów polskiej 55 Dywizji Piechoty (rezerwowej) będącej częścią Armii "Kraków", z jednostkami niemieckiej 5 Dywizji Pancernej. Bitwa ta pozostawiła po sobie wiele strat, zarówno materialnych, jak i w ludziach. Szczęśliwie wojenna zawierucha nie zabrała w tym dniu żadnego z mieszkań-ców Proszowic. Mniej szczęścia miało za to wielu walczących w bitwie żołnie-rzy 55 Dywizji Piechoty, którzy oddali w niej swoje życie...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Jak szewc z Proszowic rosyjskim szpiegiem został Proszowice, 20-08-2024; Wojciech Nowiński W styczniu roku 1896 cały Kraków żył procesem karnym, w którym na ławie oskarżonych zasiadł, między innymi, nikomu nie znany szewc z Proszowic. Proces dotyczył zbrodni szpiegostwa, a więc przestępstwa ciężkiego i nierzadko karanego śmiercią. Krakowianie obserwowali go więc z zapartym tchem, oczekując na werdykt sądu. Nie było to trudne, bo ówczesna prasa na bieżąco dostarczała wiadomości z posiedzeń sądu...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Ostatni lot Liberatora B-24J z 31. Dywizjonu Bombowego SAAF-u Ostrów, 4-06-2024; red. W niedzielę, 2 czerwca w Ostrowie (gmina Proszowice) odsłonięto pomnik upamiętniający załogę zestrzelonego nad tą miejscowością przez pilota niemieckiego nocnego. myśliwca, bombowca B-24J Liberator. Wydarzyło się to w nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 roku. Samolot 31. Dywizjonu Bombowego Południowoafrykańskich Sił Powietrznych (SAAF) leciał ze zrzutem dla walczącej Warszawy, który miał wykonać w rejonie Puszczy Kampinoskiej...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Niesamowita historia szlachcica z Czernichowa - W.Perskiego Proszowice, 18-04-2024; Adrian Bryła Przytoczę fragment książki Adama Grzymała Siedleckiego "Rozmowy z samym sobą". [...] Wróćmy jeszcze do Czernichowa i pana Wincentego Perskiego. Jak wspomniałem był on starym kawalerem. Bezżeności dochował z najgłębszego przekonania i całości usposobienia. Myśl o współżyciu z kobietą po prostu przerażała go. Na tym to uczuciowym tle tęgą przeżył...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Wydatki miasta i mieszkańców na rzecz wojsk Księstwa Warszawskiego Proszowice, 9-08-2023; Henryk Pomykalski W Historii Proszowskich Ulic, wyraziłem przekonanie, że "Biały Krzyż" był kurhanem, w którym spoczywali żołnierze Księstwa Warszawskiego i Powstania Listopadowego. Dziś, bardziej księcia Józefa Poniatowskiego. Znajdował się w tym miejscu, w którym jest skrzyżowanie ulic; Wiślanej, Wolności i Białego Krzyża. Był podobny, lecz mniejszy rozmiarami do kurhanu "Boża Męka"...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Tragiczne karty II wojny światowej na ZP (Łyszkowice) - 5.08.1943 Łyszkowice, 7-08-2023; Dawid Golik / IPN Kraków 80 lat temu, 5 sierpnia 1943 r. funkcjonariusze niemieckiej żandarmerii zjawili się w Łyszkowicach (obecnie gm. Koniusza, pow. proszowicki), gdzie zamordowali trzy osoby. Rozstrzelani przez nich Mikołaj i Michał Oraczewscy podejrzewani byli o współpracę z podziemiem, przypuszczalnie z oddziałem Stanisława Borzęckiego ps. Tatarski. Dziewięcioletnia Irena Soja była ofiarą przypadkową...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Tragiczne karty II wojny światowej na ZP - czwartek, 22 lipca 1943 Proszowice, 24-07-2023; Marcin Chorązki 18 ofiar niemieckich zbrodni w Rzędowicach, Błogocicach i Przemęczankach (obecnie powiat proszowicki). Złożyłem [ikp; dr Marcin Chorązki z krakowskiego oddziału IPN] kwiaty na cmentarzach w Zielenicach, Radziemicach i Koniuszy, na grobach ofiar niemieckich pacyfikacji sprzed 80 lat. 22 lipca 1943 roku, nad ranem oddział specjalny żandarmerii niemieckiej z Miechowa...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Insurekcja 1794 roku Proszowice, 11-07-2023; Henryk Pomykalski W dziejach naszego narodu, za sprawą zwycięstwa w bitwie pod Racławicami (4 IV 1794 roku), pod dowództwem Tadeusza Kościuszki i znaczącym w niej udziałem kosynierów, naszych prapradziadków, społeczność Ziemi Proszowskiej, wpisała się złotymi zgłoskami w kulturze naszego narodu. W wyniku tej bitwy spopularyzowane zostały; proszowska sukmana, kosy osadzone na sztorc, dynamiczny taniec krakowiak oraz pełna radości pieśń Bartoszu, Bartoszu...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Konfederacja Barska w wydatkach Proszowic Proszowice, 29-06-2023; Henryk Pomykalski Kraków PAN, rkps 1207, to typowy dokument dochodów i wydatków miasta. W powiązaniu z Konfederacją Barską, jest ważnym świadectwem, ukazującym daninę miasta i mieszkańców, którzy musieli uiszczać rujnujące wydatki na rzecz przemieszczających się wojsk rosyjskich, grup Konfederatów i niestety też wojsk koronnych pod dowództwem Franciszka Ksawerego Branickiego, gorliwie współpracującego z wojskami rosyjskimi, które w miejskich notatkach noszą nazwę Moskali i Kozaków...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Krwawa bitwa o furę siana - krakowska legenda z ZP w tle Proszowice, 25-05-2023; Marcin Szwaja Płaskowyż proszowicki to kraina, gdzie byt człowieka wiąże się ściśle z rolnictwem. Szczególnie w tej porze roku, cały krajobraz pagórków i dolinek jest ubarwiony w podstawowym kolorze - zielonym. Ten naturalny obraz a jakże radosny dla naszego oka, tworzą pola uprawne i łąki. A te połacie zielonej trawy, najliczniej usytuowane są przy ciekach wodnych. To właśnie w miesiącu maju odbywają się pierwsze sianokosy. I z tej trawy i innych roślin motylkowych po skoszeniu, wysuszeniu uzyskuje się siano. Ta pasza objętościowa...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Proszowicka mademoiselle - romantyczna, powstańcza tragedia Proszowice, 7-11-2022; Marcin Szwaja Zryw patriotyczny społeczeństwa polskiego w okresie zaborów jakim było powstanie styczniowe, miało wielu bohaterów. W tym gronie znajdują się także kobiety. Wprawdzie mniej liczne, ale równie bohatersko, z bronią w ręku stawały do walki z wrogiem. Jedną z takich przedstawicielek płci pięknej, była mieszkanka Proszowic, niestety o nieustalonych personaliach (może komuś z naszych czytelników, lub czytelniczek, "dokopie" się w innych źródłach do danych tej odważnej dziewczyny)...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Radiotechnika i "konspiracja" w Proszowicach... Proszowice, 18-12-2021; Włodzimierz Zbieranowski Artykuł Karoliny Duszczyk zamieszczony w "ikp24" w dniu 4 listopada br., dotyczący początków polskiej radiotelegrafii w latach 1920-1930, wywołał we mnie wspomnienia o latach, w których starałem się nadążyć za rozwojem wiedzy w tej dziedzinie. Mimo, że lata wojny były okresem wielkiego rozwoju radiotechniki, ja startowałem w oparciu o możliwości uwarunkowane dostępnością wiedzy i sprzętu z lat 1930/39...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Wierzbno, listopad 1914 rok Wierzbno, 11-10-2021; red. Notuję tu te szczegóły, bo miały one pośredni związek ze śmiercią mojego serdecznego przyjaciela, Antoniego Wieczorka, zagrodnika, siedzącego na swoich pięciu morgach - przedniej co prawda ziemi - ziemi proszowskiej, a o tym Antonim Wieczorku będzie teraz mowa...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Tam gdzie odbył się synod innowierców... Pałecznica, 14-06-2021; Marcin Szwaja Pałecznica bo o niej to mowa, dzisiaj jest to jedna z gmin tworzących powiat proszowicki. Jednak, aby poznać jej religijną historię i życie trzeba cofnąć się do XVI wieku. Bowiem, w roku 1553 (1551?) roku, miejscowy kościół katolicki przekształcono został na zbór kalwiński. Z tych terenów gospodarze dostarczali na dwór królewski produkty rolne: chleb, mąka, mięso, warzywa, owoce czy piwo. Wieś należała do Stanisława Lasockiego (ok.1521-1563). Postać ta jest bardzo ciekawa...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Co się działo 157 lat temu w Sosnówce koło Słomnik? Sosnówka, 16-01-2021; Marcin Szwaja Po bitwie pod Skałą i kilku dniach spędzonych w Goszczy, generał Marian Langiewicz maszerował w stronę Grochowisk. Na wschód od Słomnik, w Sosnówce oddział zatrzymał się na nocleg i popas. W nocy z Krakowa dotarli tam wysłannicy Rządu Narodowego z nominacją dyktatorską dla dowódcy. Oto wspomnienie tych ówczesnych wydarzeń i tego, jak potem kontynuowano pamięć o tym pobycie...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Pamiątki po obecności czołgu T-34 w Dalewicach Dalewice, 6-10-2020; Marcin Szwaja Przekaz ustny, mojego śp. dziadka Mariana Popka z Dalewic (tekst trochę zmodyfikowałem na potrzeby publikacji): Działo się to wiosną roku 1942 roku. Miałem wtedy 15 lat. Na terenie Dalewic, zwanej "Stara wieś" znajduję się mój dom rodzinny, wybudowany w 1927 roku. Podczas wojny przemieszczały się tutaj kolumny wojsk radzieckich i zajmowały dogodne pozycje...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Poranna potyczka, która zmieniła pochód wojsk Kościuszki... Proszowice, 25-09-2020; Marcin Szwaja Pochód wojsk powstańczych, rozpoczęty z Koniuszy do Skalbmierza, trwał w zamierzonym kierunku tylko do wsi Ibramowice-Gruszów, poczem skutkiem utarczki na polach tych wsi, stoczonej przez awangardę polską i oddział myszkujących kozaków. Wykopaliska na terenie zdanie to świadków co do utarczki pod Ibramowicami- Gruszowie potwierdzają, a mianowicie w punkcie o kilkaset sążni od Gruszowa-Ibramowic odległym ku północy, a więc ku siłom i pozycji rosyjskiej, ukrytej za lasami Gruszowa, Pałecznicy, Lelowic i Wrocimowic,...
	Felietony, opracowania - wydarzenia

	Zapomniany 6 września 1939 - potyczka pod Przesławicami Proszowice, 22-09-2020; Wojciech Nowiński Stoczona pod Proszowicami w dniu 7 września 1939 r. bitwa żołnierzy 55. Dywizji Piechoty z hitlerowskim najeźdźcą jest dosyć dobrze znana lokalnej społeczności Proszowic i okolicy, ponieważ od wielu lat obchodzone są regularnie jej rocznice. Mało kto jednak wie, że dzień wcześniej, czyli 6 września, w nieodległych Przesławicach rozegrała się również inna bitwa, która prawdopodobnie trwała nawet dłużej niż ta proszowska i którą można uznać za sukces polskich oddziałów, ponieważ...
	Felietony, opracowania - wydarzenia